Thứ Năm, 07/07/2022, 19:57 (GMT+07)
English version
 






   



   

 







 

 

 

 


 

 

 
Nghề quảng cáo

 50 ngàn USD cho một spot quảng cáo 30 giây
* 1 triệu USD cho một slogan hay và trí tuệ
Những năm gần đây, cùng với sự phát triển vượt bậc về nhiều mặt của xã hội, lĩnh vực quảng cáo phát triển rất mạnh mẽ và đi vào tận mọi ngõ ngách của đời sống. Xem một spot (mẩu) quảng cáo trên tivi chỉ vỏn vẹn 30 giây, biết hình thức khuyến mãi,

 
Các chương trình hội nghị khách hàng do Công ty Ánh Việt thực hiện

sự thay đổi kiểu dáng của một sản phẩm... trông chẳng có gì to tát, nhưng đằng sau nó là cả một quy trình làm việc của rất nhiều bộ phận chuyên môn trong nhiều tháng liền; chưa kể đến vấn đề kiểm duyệt, cấp phép và... nhiêu khê giờ lên sóng truyền hình!

MỘT TVC ĐƯỢC THỰC HIỆN NHƯ THẾ NÀO?
Quảng cáo (advertising) là một trong bốn nhóm hoạt động của lĩnh vực tiếp thị (marketing) trong kinh doanh, còn lại là quan hệ cộng đồng (public relation), khuyến mãi (promotion), tài trợ (sponsor). Mỗi nhóm này đều có nhiều chương trình nhỏ, như trong quảng cáo thì bao gồm cả giới thiệu sản phẩm, tổ chức các chương trình ngoài trời, quảng cáo trên báo, tivi... Chính vì đây là lĩnh vực đa dạng và thời thượng nên theo thống kê của Phòng dữ liệu Tổng đài 1080, hiện trên địa bàn thành phố có hơn 300 công ty chuyên về lĩnh vực truyền thông - quảng cáo và hầu hết có đầy đủ chức năng phục vụ cho bốn nhóm hoạt động kể trên. Song, trong rất nhiều chức năng ấy, làm quảng cáo trên tivi, còn gọi TVC (Television Commercial) là lĩnh vực được các công ty quảng cáo quan tâm hơn cả, bởi ngoài lợi nhuận, đây còn là cơ hội thể hiện “đẳng cấp” của công ty.

Để tiến hành một TVC thì việc đầu tiên là ê-kíp thực hiện phải nắm bắt được toàn bộ thông tin từ phía khách hàng để từ đó tìm ý tưởng. Khi có ý tưởng phù hợp, những người thực hiện sẽ xây dựng concept (khái niệm) và tiếp theo là story board (kịch bản). Sau khi khách hàng đồng ý kịch bản đó, ê-kíp thực hiện sẽ tiến hành chọn diễn viên. Đây cũng là khâu không đơn giản chút nào, nhất là đối với các sản phẩm chăm sóc da hoặc sản phẩm cần người mẫu trẻ con. Khi mọi thứ đã sẵn sàng, đạo diễn và bộ phận quay phim bắt đầu thực hiện phần ghi hình. Hoàn tất phần quay, phim thô sẽ được mang đi dựng (phần lớn là đưa ra nước ngoài), cắt ngắn (tùy theo thời lượng yêu cầu 10 giây, 20 giây, 30 giây hay 1 phút). Thông thường, ê-kíp thực hiện phải mất khoảng 20 ngày cho một TVC đơn giản và chi phí cho dạng này khoảng từ 5.000 - 20.000USD; còn các TVC đòi hỏi tính kỹ thuật, mỹ thuật cao thì thời gian thực hiện có khi từ 2 - 3 tháng với chi phí từ 50.000USD trở lên.

Theo ông Hoàng Quốc Trí - Phó GĐ Công ty quảng cáo Ánh Việt, điều khó khăn nhất trong quá trình thực hiện TVC là khâu tìm ý  tưởng, xây dựng concept. Đôi khi phải mất vài tháng mới tìm ra được ý tưởng hay, độc đáo. Song, khổ nỗi chuyện bị mất ý tưởng vẫn thường xuyên xảy ra, nhất là khi trình bày cho khách hàng nghe phần kịch bản. Một công ty quảng cáo khác thì cho rằng khó nhất chính là việc tìm slogan (câu quảng cáo ngắn). Có những TVC khách hàng đồng ý hoàn toàn nội dung kịch bản, diễn viên, lồng tiếng... nhưng riêng slogan dù đã thay tới thay lui, khách hàng vẫn lắc đầu. Đối với trường hợp này thì đành phải cầu cứu bên ngoài. Giá tiền cho những slogan hay, trí tuệ được trả rất cao; thậm chí có câu lên đến ba, bốn trăm triệu đồng, như “Biti’s nâng niu bàn chân Việt”, “Có thể bạn không cao nhưng người khác cũng phải ngước nhìn” (quảng cáo sản phẩm bia Sài Gòn Special)... Đấy là những công ty trong nước; còn với các công ty đa quốc gia, giá tiền của slogan hay có thể lên đến cả triệu USD, như “The choice of new genaration!” (Sự lựa chọn của thế hệ mới - quảng cáo sản phẩm Pepsi) giá 1 triệu USD. Những câu khác như “Prudential - luôn luôn lắng nghe, luôn luôn thấu hiểu”, “Aquafina - hương vị của sự tinh khiết”... cũng rất được người trong giới và khách hàng đánh giá cao. Theo nhiều người làm quảng cáo, slogan cực kỳ quan trọng, bởi câu ấy sẽ “ám thị” khách hàng, làm họ nhớ đến sản phẩm của mình khi lựa chọn trong rất nhiều sản phẩm cùng loại. Thậm chí có sản phẩm chưa được khách hàng ưa chuộng lắm nhưng nhờ một slogan hay và trí tuệ bỗng “đẳng cấp” được nâng lên thấy rõ.

ÍT RỦI RO NHƯNG NHIỀU RẮC RỐI
Điều đáng tiếc là mặc dù phát triển đã khá lâu nhưng hiện nay việc quay hình, dựng phim, kỹ xảo... cho TVC, các công ty quảng cáo Việt Nam (VN) phần lớn đều thuê chuyên gia nước ngoài sang hay đưa người mẫu ra nước ngoài quay, hoặc do các công ty nước ngoài tại VN thực hiện (dịch vụ này gọi là thuê Production House) bởi chúng ta

 
chưa đủ năng lực cũng như sự chuyên nghiệp để thực hiện những phần này. Các công ty đa quốc gia thường lấy quảng cáo từ công ty mẹ, khi chuyển vào nước nào thì lồng tiếng theo ngôn ngữ nước ấy. Nếu một TVC được hoàn thành tất cả các khâu tại VN thì khách hàng và phía làm dịch vụ quảng cáo cùng đến Sở VHTT đăng ký xin duyệt nội dung (xem có vi phạm thuần phong mỹ tục không, có cạnh tranh không lành mạnh với sản phẩm cùng loại khác không...). Nếu TVC được hoàn tất tại nước ngoài thì dĩa hình đó sẽ được gửi về Phòng quản lý XNK văn hóa phẩm (Sở VHTT), khách hàng và đại diện công ty quảng cáo sẽ đến đấy nhận sau khi được kiểm duyệt xong. Tiếp theo, khách hàng lại mang chiếc dĩa này đến bộ phận cấp phép quảng cáo của Sở VHTT để được kiểm duyệt lần nữa và nhận giấy phép được quảng cáo. Đến đây mọi việc đã hoàn tất nhưng khách hàng vẫn chưa thể kết thúc hợp đồng với công ty quảng cáo bởi việc còn lại là làm thế nào để spot quảng cáo của mình đến được với khán giả một cách hiệu quả. Chỉ có công ty quảng cáo mới có thể nghiên cứu được sản phẩm ấy cần phải quảng cáo vào giờ nào, khi nào thì đối tượng khách hàng của mình xem tivi nhiều nhất; hay trong giờ đấy, ngày đấy có sản phẩm cùng loại nào khác không... Ví dụ, nếu sản phẩm dành cho các bà nội trợ thì phải tìm hiểu xem sắp tới có chương trình gì, phim gì chiếu vào tầm 5, 6 giờ chiều - giờ nấu ăn cho gia đình. Điều quan trọng nữa là ngoài việc lựa giờ đẹp, còn phải làm sao chọn được vị trí đẹp nữa. 

Trong hơn 300 công ty kể trên, vị trí đáng kể trong làng quảng cáo vẫn thuộc về các công ty nước ngoài. Những công ty trong nước như Đất Việt, Ánh Việt, Đông Tây Promotion, Visual.com... cũng được biết đến là những nhà quảng cáo có tính chuyên nghiệp cao. Một trong những “nhà” này tiết lộ: Thành lập công ty thì rất dễ nhưng tồn tại và tạo được uy tín trên thương trường thì quả là một bài toán vô cùng nan giải bởi đây là lĩnh vực khá nhạy cảm, bắt buộc phải có mối quan hệ xã hội rộng. Tất cả mọi chương trình, những khâu liên quan đến hai chữ “quảng cáo” đều phải xin phép Sở hoặc Bộ VHTT. Mà chuyện xin phép đâu phải dễ, thậm chí xin treo 10 băng-rôn quảng cáo chương trình khuyến mãi ở 10 góc đường mà phải chạy tới chạy lui 3, 4 lần, nhưng rốt cuộc chỉ được có 5! Khách hàng không hiểu, cho rằng công ty này không chuyên nghiệp, thế là “một đi không trở lại”! Đó là chưa kể không tìm được khách hàng, giá cả cạnh tranh...

Theo quy định của Nhà nước, chi phí quảng cáo của các doanh nghiệp chỉ được dao động khoảng 5 - 10% trên tổng doanh thu của năm, tùy theo doanh nghiệp VN, liên doanh hay công ty đa quốc gia. Gần đây có doanh nghiệp nọ bị thanh tra tài chính vì bị một số kẻ xấu tố giác rằng đấy là công ty của một tổ chức làm ăn phi pháp, lập nên để rửa tiền. Sở dĩ có chuyện ganh ghét như thế bởi doanh nghiệp tham gia quảng cáo và tài trợ quá nhiều vào các hoạt động văn hóa giải trí, đến nỗi khán giả còn thấy... choáng! Trong 4 hoạt động quảng cáo, tài trợ, khuyến mãi, quan hệ cộng đồng, các doanh nghiệp không chia đều kinh phí để thực hiện mà thường ưu tiên cho hoạt động theo họ thu hút được khách hàng nhiều nhất. Có doanh nghiệp chú trọng đến quảng cáo, nhưng nhiều doanh nghiệp khác lại quan tâm đến quan hệ cộng đồng như: cứu trợ, xây dựng nhà tình nghĩa, nhà tình thương, trường học; chăm sóc trẻ mồ côi, khuyết tật, người già neo đơn...

Nói về tính chuyên nghiệp trong hoạt động quảng cáo, ông Hoàng Quốc Trí khẳng định: “So với các nước trong khu vực như Thái Lan, Indonesia..., chúng ta  còn kém xa về trình độ và tính chuyên nghiệp chứ đừng nói gì đến các nước có ngành công nghiệp quảng cáo phát triển mạnh như Mỹ, Nhật, Pháp, Đức... Nhưng nói thế không có nghĩa là không có tín hiệu lạc quan, hiện chúng ta cũng đang từng bước đi vào chuyên nghiệp hóa. Điển hình là các khóa đào tạo về ngành quảng cáo tiếp thị của Công ty truyền thông tiếp thị VN (Vietnammarcom) đã và đang thu hút được rất nhiều người trong, ngoài ngành quảng cáo tham dự”. Được biết, Nhà quảng cáo trẻ TPHCM (thuộc Hiệp hội Quảng cáo VN) cũng luôn có nhiều chương trình hoạt động bổ ích về lĩnh vực này.

TRÚC LINH



Copyright © VietnamMarcom Since 2001. All rights reserved 2022