Thứ Sáu, 30/09/2022, 09:16 (GMT+07)
English version
 



 

 

 

 

 

 

 


 

 

 Tin Chuyên Ngành
Đóng

 
Có thứ gì mới sinh ra đã 19 tuổi -- FPT tùy bút

Khai trương FPT Building, thành lập hàng loạt công ty con, tham gia vào rất nhiều lĩnh vực hoàn toàn mới, FPT dù tỏ ra rất “ít nói” thì sự quan tâm của công chúng vào thương hiệu này vẫn rất lớn. Những thứ mới sinh ra đó được thừa hưởng uy tín, văn hóa, tinh thần và giá trị đã được tạo dựng suốt 19 năm qua. Rất khó kiếm một đội ngũ gắn kết, đồng thuận cho thành công và nỗ lực đi cùng nhau đường dài như vậy – một văn hóa đặc trưng.

Những tháng gần đây, cùng một số sự vụ được báo giới phân tích mổ xẻ, hình ảnh FPT trải qua những lò lửa thử vàng. Nói khách quan thì những dư luận được tạo lên qua các tin bài, các blog, các forum,... có nhiều phần bất lợi cho FPT. Bất lợi về thương hiệu. Nhưng trên phương diện "value investing" của Benjamin thì giá trị FPT, theo quan điểm của tôi, vẫn nguyên vẹn và đang phình ra.  Sự phình ra một cách ổn định bắt nguồn từ năng lực nội tại và khả năng tìm kiếm các cơ hội kinh doanh mới.

Giả sử tôi đuợc giao việc làm hình ảnh cho FPT: tôi sẽ khoe các bạn là FPT ký hợp tác với EVN -- một thỏa thuận cho phép điện đến đâu ADSL FPT đến đó. Nếu như mà điện đến đâu, FPT Wifi đến đó thì tôi biết ơn quá, xách chiếc laptop 3kg này đi bất kỳ đâu cũng không bị vô duyên. Ở HN hay TP. HCM, điều thích thú nhất của tôi là ở đâu cũng có thể mở laptop online, kể cả vệ đường, cứ điền user: fpt, pass: telecom thế là chạy vù vù. Lợi như vậy thì có khi cũng nên góp sức PR cho tới khi ra đời FPT – EVN Wi-Fi ra đời!

FPT còn nhiều điều khác để khoe - những điều mà chúng ta vẫn biết từ lâu, nhưng không nhắc thì quên. FPT vẫn đang sở hữu đội quân CNTT hùng hậu và thiện chiến bậc nhất Việt Nam, có “số” bậc nhất ASEAN.

Chẳng hạn ta có thể thử gặp một “ông Tây” có uy tín, như Reuters, Microsoft, IBM hay một tên tuổi có tầm vóc tương tự, hỏi rằng "nếu vào Việt Nam các bạn sẽ chọn mặt gửi vàng đối tác nào?" -- câu trả lời chắc cũng không lệch nhau mấy. CNTT là cái rất thực, nói cách khác là ít ảo hơn so với nhiều ngành khác. Chất lượng và hiệu quả thể hiện rất rõ qua năng lực đội ngũ và sản phẩm đầu ra. Nếu ta đi đếm tổng số các chứng chỉ quan trọng như CCIE hay CCNA trong cả nước, rồi thử so xem FPT sử hữu bao nhiêu trong số đó. Cá với các bạn là với một vài chứng chỉ "no.1" sẽ có tình trạng "còn chú này vào nốt FPT đi cho khỏi lạc đàn"

Vậy còn những vấn đề rất kinh doanh: bán hàng, tài chính và thương hiệu?

FPT bán gì? máy tính, phần mềm, các sản phẩm phần mềm từ một “tool” nhỏ đến các hệ thống tích hợp lớn như ERP cho doanh nghiệp,  hay hệ thống cho đơn vị hành chính lớn Thuế Nhà nước, Ngân hàng Nhà nước ... Ai không tôn trọng danh sách khách hàng dài bất tận của FPT nghĩa là người đó chưa từng xem danh sách đó. Bạn buôn chứng khoán? Bạn có biết HaSTC chạy trên hệ thống phần mềm ký tên tác giả FPT. Bạn có tài khoản ngân hàng? Bạn có chắc tài khoản của bạn không thuộc số 45 ngân hàng sử dụng Core-Banking của FPT?

Nhưng cũng có mặt hàng ít phải đầu tư chất xám hơn, đó là cái điện thoại. FPT tuyên ngôn là công ty công nghệ mà có phần lớn doanh thu từ bán lẻ điện thoại. -- Lập luận này đúng hay sai, nên hiểu thế nào. Cho dù trong giai đoạn toàn dân mobile cũng không có gì đảm bảo mở hệ thống phân phối mobile sẽ lãi, hoặc thâm chí tồn tại được. Đến những “chiến sĩ đánh du kích”, mua bán qua lại trên các forum, nhập chừng dăm chục máy để bán dần mà cũng có thể mua được “xế hộp” thì đương nhiên khi FPT khẳng định tham gia mảng thị trường này, họ sẽ phải có cách đảm bảo cơ sở thành công cho mình. FPT Mobile đánh trúng yếu huyệt của công nghệ di động: không ai dùng mobile mà thích tự mình sửa máy!

Kinh doanh thật đẹp bởi nó muôn màu, bởi thế mà anh sinh viên dược có thể làm chủ tập đoàn cà phê, bởi thế mà ông lái xe thật thà có thể trở thành ông tổng tập đoàn thép đáng gờm, bởi thế mà tôi với bạn ngồi đây có thế ngắm nghía FPT từ chiều chiều, qua nhiều lăng kính. FPT độc quyền SamSung, độc quyền Motorola nhưng không độc quyền Nokia. Với Nokia thì có đến 4-5 nhà phân phối độc quyền khác, mới đây mới là PetroSetco. Đương nhiên là cạnh tranh khốc liệt, nhưng có một vài lập luận. Thứ nhất, thị phần của FPT không quá biến động, thứ hai, cũng có những giải pháp tái cơ cấu, xuất hiện những đơn vị chuyên biệt chăm sóc hoạt động bán lẻ điện thoại, tức là tập trung hẳn vào phát triển hướng kinh doanh đầy tiềm năng này. Thế thì cuộc chiến cạnh tranh càng vui và lợi thế thuộc về ... khách hàng.

Nếu nói anh chàng FPT chỉ biết coding không có tài bán lẻ điện thoại thì hình anh công nhân hút dầu petro cũng chưa hẳn đã là đảm bảo tốt cho công việc đó. Các chú lính chì dũng cảm và tí hon như Thuận Phát hay Lucky cũng chỉ bảo vệ được khoảng sân trước nhà có chu vi bằng 2 lần tầm bắn của khẩu súng. Vậy chọn tiêu chí nào làm mốc để đánh giá và so sánh cũng rất quan trọng để có thể tìm đến bản chất sự việc.

venturecapital5.jpgVề tài chính, chuyện FPT có tiền không có lẽ là việc không cần bàn quá nhiều. Tài chính phát triển trên nền xương sống công nghệ. Công nghệ tốt đảm bảo dinh dưỡng đất cho cây tài chính to khỏe, rẽ nhánh, ra lá và rụng quả. Vậy nền tảng công nghệ của FPT rõ là thế mạnh của đội ngũ tài chính ngày càng “dầy dặn” đang mang huy hiệu FPT ở phía trái ngực áo.

Lần lượt xuất hiện những cái tên mới mà không ai thấy lạ: FPT Securities, FPT Capital, FPT Land và sắp tới có thể là FPT Bank. Một cách khách quan, bạn muốn nghe những cái tên nói trên hay muốn nghe F-capital, P-Land hay T-Securities?

Định hướng trở thành một tập đoàn tài chính - công nghệ của FPT là khá rõ và hướng đi này cũng nét không kém gì định hướng trở thành ngân hàng đầu tư của SSI.

Lạm bàn một chút về vấn đề thương hiệu. Câu “Thương hiệu là tiền” bắt chúng ta gật gù cả ngày. Nhưng là bao nhiêu tiền, thì đa phần chúng ta đều lắc đầu không biết. Nếu đã không biết thì cách nhận thức nó, sử dụng nó, làm gia tăng nó có lẽ cũng ít người trong chúng ta biết. Nhưng chúng ta - đặc biệt những người nắm cổ phiếu FPT lại hiểu rất rõ là cổ đông có phần trong giá trị thương hiệu đó. Vấn đề là không phải khi nào giá trị cũng được tính bằng cách bẻ ra và chia đều ngay lập tức. Sử dụng khéo léo và làm tối đa hóa giá trị thương hiệu không hề đơn giản.

Lại nói về việc kinh doanh đa dạng, nó đa dạng bởi trong kinh doanh kết hợp nhuần nhuyễn nhiều yếu tố bao gồm cả kĩ năng, duyên dáng, tinh tế, cả vận dụng - lợi dụng, chịu phía này, phình phía kia,... miễn là không vi phạm pháp luật và làm tốt cho doanh nghiệp. Thế thì việc tin tưởng vào người lãnh đạo và bình tĩnh quan sát cách họ làm là một động tác rất quan trọng của những người có liên quan hay cụ thể hơn là những cổ đông. Câu hỏi nguyên lý: bạn muốn chia bột hay muốn được chia sau khi bột đã được bổ sung các gia vị, chất bổ khác và được nướng thành một chiếc bánh ngon lành.

Quay lại chuyện thương hiệu, có vẻ như có một khoản lợi nào đó của cổ đông FPT không được "ghi nhận" khi ra đời những FPT Cap, FPT Cap hay FPT Land.

Ở đây có vấn đề về truyền thông. Truyền thông và báo giới có ảnh hưởng rất lớn đến dư luận. Báo giới vẫn làm tốt việc này cho đến khi họ cảm thấy đuối khi đụng vào những vấn đề yêu cầu tầm hiểu biết bao quát và sâu sắc của người phân tích. Không phải ngẫu nhiên mà trên thế giới ai cũng muốn nghe xe Alan Greenspan nói gì; ở Saga, có lẽ cũng rất nhiều người muốn nghe xem nick Dr. Vuong nói gì. Lý do xin lại nhường các bạn.

Vấn đề giá trị thương hiệu, tối đa hóa giá trị và quản trị DN bản thân nó yêu cầu một nền tảng kiến thức phong phú để phân tích chứ không thuần túy là một chút kiến thức không chính thống hoặc một vài cuốn sách. Nếu kinh doanh mà lại làm theo sách thì sẽ rất nguy hiểm, bởi thế mà người ta đi dạy thành danh nhiều hơn đi làm kinh doanh mà thành danh, hay như câu nói của người Mĩ: ai không làm kinh doanh được mới đi dạy.

Vậy một người đi dạy dùng kiến thức sách vở để đánh giá cách làm kinh doanh của một doanh nghiệp lớn thì phải hết sức cẩn trọng -- người mình vẫn có câu: nói thì hay nhưng làm thử đi để biết khó. Nghiên cứu khoa học cho thấy tin tích cực thì không ảnh hưởng nhiều, nhưng mức độ tiêu cực trong thông tin lại có ảnh hưỡng rất rõ đến xu thế giá chứng khoán, khối lượng giao dịch hay biến động đột biến trên TTCK. Một số nghiên cứu như của Tetlock: Giving content to investor sentiment: The role of media in the stock market. (Forthcoming Journal of Finance, 2007; của Antweiler, Wener, và Murray Z. Frank. Is all that talk just noise? The information content of Internet stock message boards. (Journal of Finance 59, 1259-1293); của Campbell, John Y., Sanford J. Grossman, và Jiang Wang. Trading volume and serial correlation in stock returns (Quarterly Journal of Economics 108, 905-939); DeLong, J. Bradford, Andrei Shleifer, Lawrence H. Summers. Noise trader risk in financial markets. (Journal of Political Economy 98, 703-738) -- đều có nói đến mối quan hệ này.

Như thế, bản thân người đọc báo, đọc sách và nghe tin phải rất cẩn trọng trước những hiệu ứng
FPT_Buildings.jpg
FPT Building
...cơ sở khẳng định đội ngũ quản trị FPT sẽ không rời bỏ FPT - nơi đã cùng nhau ăn bánh mỳ muối hướng về tương lai...
kể trên. Sàng lọc thông tin không tốt sẽ đễ dàng hiểu sai vấn đề và hệ quả là thiệt hại do chính mình tạo ra. Vậy cần tự bảo vệ mình, tránh  bị lôi cuốn vô hướng theo dư luận do hiệu ứng thông tin - tránh mình khỏi hiệu ứng bầy đàn.

Câu chuyện thương hiệu FPT mọi người vẫn nói mang màu sắc như lợi ích của cổ đông không được ghi nhận còn dư luận thì đang hiểu cổ đông bị tước lợi ích từ giá trị thương hiệu. Vậy là có 3 câu hỏi:
  1. Cổ đông có vấn đề về quyền lợi với thương hiệu FPT không?
  2. Nếu có thì liệu có phải quyền lợi đó đang chưa được ghi nhận không?
  3. Liệu nếu là chưa được ghi nhận thì có phải chỉ là tạm thời hay bị bỏ qua hoàn toàn?
Cách đặt câu hỏi dạng này là sử dụng kĩ năng rất cơ bản trong phân tích thông tin và lập luận: Devil's Advocate. Tôi thử trả lời từng câu. Câu một: không có vấn đề gì quá lớn, nếu có chỉ là băn khoăn về cách hiểu. Băn khoăn đó là nội dung của câu 2, “lợi ích của tôi ở đâu?” Câu trả lời rốt ráo cho câu 2 sẽ có thể thấy được luôn trong câu trả lời cho câu 3: lợi ích vẫn thế và đang tăng lên đều đều, nói “không ghi nhận” dù là tạm thời hay bị bỏ qua là không hợp lý, vấn đề là ghi nhận cách nào.

Giải thích chi tiết sẽ tốn giấy, ở góc độ tổng quát, trước hết ta có đủ cơ sở khẳng định đội ngũ quản trị FPT sẽ không rời bỏ FPT - nơi đã cùng nhau ăn bánh mỳ muối hướng về tương lai. Thứ hai, nếu có việc sử dụng thương hiệu FPT cho các công ty con kia thì sẽ có nhiều cách hiểu: hiểu là "sử dụng mà chưa thông qua ý kiến cổ đông" cũng được, hiểu là “cổ đông FPT đang được người khác làm thương hiệu hộ” cũng được, mà cũng có thể nói "FPT đầu tư mà không phải sử dụng tiền mặt". Nói chung đứng trên góc độ kinh doanh, cứ không phải chi tiền mặt ra là tốt. Xét trên khía cạnh thực hiện đầu tư thì FPT đang làm một vụ đầu tư lớn, đánh trên bình diện rộng, lan tỏa ảnh hưởng và phạm vi - mạng lưới kinh doanh.

Giá trị thương hiệu FPT hay giá trị cả tập đoàn sẽ nhích lên theo tốc độ tăng trưởng của những công ty con đang được đánh giá là rất có tiềm năng. Vậy ngay khi mà ta đang nói chuyện quyền lợi ta bị bỏ qua thì phần của ta trong ba chữ F – P – T đã và đang phình ra theo độ phình chung của thương hiệu rồi. Có gì không hợp lý không?

Quay lại câu chuyện tôi nhắc ở ngay phần đầu tiên của bài này, FPT 19 năm tuổi. Theo thống kê thì đa số các doanh nghiệp khởi nghiệp đều chết trong 3 năm đầu tiên, số vượt qua 3 năm đầu tiên sẽ sống lâu nhưng trong vòng 5 năm tiếp theo đó nếu nó không tạo ta đột biến đặc biệt thì sẽ chỉ là các doanh nghiệp trung bình hoặc chết trong quá trình đó. Chỉ rất ít tìm được cơ hội, phát huy giá trị sáng tạo và trở thành những tập đoàn hàng đầu. Có khi nào bạn hỏi, liệu có bao nhiêu doanh nghiệp tư nhân ở Việt Nam trên 10 tuôi?

Rõ ràng sức sống 19 năm, cùng với thế và lực không giảm sút, đặc biệt tinh thần đội ngũ vẫn bừng bừng thì FPT quả đáng mặt đứng thứ 14 trong danh sách 200 thương hiệu mạnh của UNDP – đây là sự ghi nhận quốc tế. Trong một sáng ngồi cà phê với TS. Vương Quân Hoàng, tôi có trao đổi qua những băn khoăn mà tôi đã viết hết ra ở trên. Khi tôi đặt câu hỏi, liệu có thực FPT đang có vấn đề và tương lai họ ra sao? Câu trả lời tôi nhận được là: “Doanh nghiệp nào cũng có vấn đề cả, đó là bản chất của kinh doanh. Nhưng nếu chê FPT, hãy chỉ ra một doanh nghiệp khác làm tốt hơn họ.”

Truyền hình mới đưa tin 1/11 tới sẽ có Hội nghị Nhà đầu tư chuyên nghiệp do FPT tổ chức. Chắc chắn sẽ rất nóng bỏng và tôi nghĩ sẽ lại là một lò lửa rất nóng để thử độ cứng thương hiệu FPT. Chúng ta thử cùng chờ xem.

Còn rất nhiều điều để bàn nhưng bài này đã quá dài. Chỉ có một điểm chốt là chúng ta nhận thông tin hàng ngày qua báo ghí truyền hình hay các kênh truyền thông nói chung, các kết luận, nhận xét của ta, ít hay nhiều, chịu ảnh hưởng từ đó. Tuy nhiên nếu không theo các kênh này thì số lượng nguồn thông tin đáng tin cậy khác để tìm hiểu (như Saga) cũng không nhiều. Thế thì nghe thế nào và tiếp thu ra sao là vấn đề óc phân tích và hệ thống phương pháp tư duy của mỗi người để có được những chính kiến khách quan củ`a bản thân mà không bị nương theo các hiệu ứng dư luận bên ngoài.


Nhã hứng tùy bút - Gảy đàn hóng trăng

Bài viết bản quyền © SAGA-10/2007 www.saga.vn




Copyright © VietnamMarcom Since 2001. All rights reserved 2022