Stephen Girsky, chuyên gia có tiếng trong ngành ôtô, không ngừng chất vấn nhà lãnh đạo General Motors (GM), rằng GM là con tàu khổng lồ chậm chạp, không chịu đổi hướng và cần có sự đổi mới tại hãng xe này.

 

Ông Stephen Girsky, Phó Chủ tịch Tập đoàn Ôtô General Motors.

 

Nay, ở vị trí là Phó Chủ tịch GM, Girsky lại thấy mình đang ngồi ở chiếc ghế nóng. Người đàn ông quyền lực chỉ sau Tổng Giám đốc (CEO) Dan Akerson vừa được giao dọn dẹp mớ hỗn độn tại GM: bộ phận châu Âu đang ngày càng thua lỗ.

 

Girsky cần phải chứng minh mình nói được là làm được. Ông hiểu rõ tầm quan trọng của đợt tái cấu trúc bộ phận châu Âu lần này. Bởi lẽ, nó sẽ quyết định GM có thể hồi phục hay không và cũng quyết định cơ hội thành công của ông trong cuộc đua tranh chức CEO thay Dan Akerson.

 

Nỗi ám ảnh Opel

 

GM đã ghi nhận mức lợi nhuận kỷ lục 7,6 tỉ USD vào năm ngoái. Doanh số bán đã tăng ở hầu hết các thị trường trên thế giới và ngay cả bộ phận làm ăn thua lỗ triền miên là Bắc Mỹ cũng đã có lãi trở lại. Tuy nhiên, giá cổ phiếu của GM vẫn cứ ì ạch, chủ yếu do những vấn đề ở châu Âu, thị trường đóng góp 18% doanh thu của GM năm ngoái, vẫn chưa được giải quyết.

 

GM đã lỗ 747 triệu USD tại châu Âu vào năm 2011. Tính trung bình, hãng xe này đã lỗ 630 USD trên mỗi chiếc ôtô được sản xuất tại châu Âu trong năm 2011, so với mức lợi nhuận 2.460 USD/xe tại Bắc Mỹ. Opel (Đức), linh hồn của bộ phận châu Âu, lại chứng kiến chi phí không ngừng tăng lên trong khi doanh số bán lại sụt giảm.

 

GM suýt bán đi Opel vào năm 2009, nhưng ông Girsky (lúc đó là thành viên Hội đồng Quản trị, chưa phải là Phó Chủ tịch) và một số người khác đã phản đối. Lý lẽ Girsky đưa ra là các cơ sở thiết kế và kỹ thuật của Opel đóng vai trò then chốt trong công nghệ tiết kiệm năng lượng và là linh hồn của những mẫu thiết kế đẹp nhất của GM. Nếu bán Opel có nghĩa là cho đối thủ được sở hữu những công nghệ này và sẽ làm giảm khả năng cạnh tranh trên toàn cầu của GM. Bị thuyết phục, Hội đồng Quản trị đã bỏ ý định bán Opel.

 

Mặc dù mức thua lỗ của Opel dự kiến sẽ còn trầm trọng hơn trong năm nay, nhưng Girsky vẫn tin rằng giữ lại Opel là quyết định đúng đắn. Và giờ ông phải chứng minh điều đó với các cổ đông và giới phân tích đang rất hoài nghi.

 

Vị chuyên gia thẳng tính

 

Là phó chỉ huy của GM, Girsky gánh rất nhiều trọng trách. Ông phụ trách vạch ra chiến lược toàn cầu của Tập đoàn, tiến hành liên minh liên kết với các công ty khác và tìm những cơ hội kinh doanh mới. Năm ngoái, ông đã đóng vai trò then chốt trong các cuộc đàm phán với công đoàn tại Mỹ theo hướng có lợi cho GM. Ông là người đã thành lập bộ phận đầu tư mạo hiểm để giúp GM tiếp cận công nghệ mới. Ông cũng là động lực đằng sau cái bắt tay với hãng xe Pháp PSA Peugeot Citroën SA để cắt giảm chi phí cho GM và là lý do cho đợt phát hành ra công chúng thành công của GM vào năm ngoái nhờ vào mối quan hệ của ông với giới tài chính Phố Wall.

 

Girsky tốt nghiệp Đại học California và có bằng MBA của Trường Harvard. Ông có gần 20 năm làm chuyên gia phân tích ngành ôtô, kinh qua nhiều doanh nghiệp khác nhau như Morgan Stanley, Centerbridge Partners và từng làm cố vấn cho Tổng Giám đốc Rick Wagoner của GM (năm 2005). Sau đó, ông đã thành lập S.J. Girsky & Co. chuyên tư vấn cho khách hàng về ngành ôtô. Girsky có mối quan hệ tốt hiếm thấy với Nghiệp đoàn Công nhân Ôtô Mỹ (UAW).

 

Trong suốt quá trình làm việc, ông được nhận xét là người rất thông minh, luôn hừng hực sức sống, có óc hài hước và nụ cười dễ lây. Tuy nhiên, ông cũng là một người có lối nói chuyện rất thẳng thừng, thậm chí gay gắt.

 

Ông Mark Reuss, Chủ tịch bộ phận Bắc Mỹ, cho biết cách đặt câu hỏi liên tục của Girsky đã giúp ông trả lời tốt các câu hỏi hóc búa từ nhà đầu tư, cũng như tìm ra mấu chốt của vấn đề.

 

Akerson cũng đánh giá cao Girksy. “Steve (tên thân mật của Girsky) ít khi giữ được bình tĩnh nếu gặp phải những kẻ ngốc. Nhưng ông rất giỏi lắng nghe người khác và là người có thể lật ngược thế cờ”, ông nói.

 

Chướng ngại vật

 

Nhưng liệu Girsky có thể đưa bộ phận châu Âu lội ngược dòng? Đây gần như là nhiệm vụ bất khả thi, vì có quá nhiều chướng ngại vật.

 

Một vấn đề lớn là tình hình kinh tế ảm đạm tại châu Âu. Theo giới phân tích, thị trường châu Âu sẽ giảm mạnh 3-5% năm nay. Doanh số bán tại Tây Âu đã giảm 14% kể từ năm 2007. Trong khi đó, GM có quá nhiều nhà máy tại châu Âu, nhưng lại bị kẹt trong một thỏa thuận lao động với các công đoàn châu Âu rằng GM sẽ không đóng cửa nhà máy trước năm 2014. 

 

Theo ước tính của Morgan Stanley, các nhà máy GM tại châu Âu chỉ chạy 65% công suất so với hơn 85% của Volkswagen, BMW và Hyundai. GM tin rằng cần phải đóng cửa ít nhất 1 hoặc 2 nhà máy để sản xuất bắt kịp với nhu cầu. Nhưng muốn đóng cửa để cắt giảm chi phí là chuyện rất khó. Mặc dù giới chính trị châu Âu và công đoàn thừa nhận những thay đổi tại Opel là cần thiết nhưng họ cũng thề là sẽ phản đối bất cứ vụ đóng cửa nhà máy nào.

 

Opel cũng đang lạc hướng trong việc định vị phân khúc. Opel không phải là nhãn hàng hạng sang như BMW cũng không phải là giá rẻ như Kia (Hàn Quốc). Girsky hy vọng các dòng sản phẩm mới sẽ giúp GM khôi phục lại hình ảnh ở châu Âu. Opel Mocha, dự kiến chào bán vào mùa thu này, sẽ đưa Opel trở thành nhà sản xuất Đức đầu tiên bán chiếc mini-SUV tại khu vực này.

 

Để cắt giảm chi phí, Girsky đã liên minh GM với Peugeot cùng phát triển ôtô và hợp tác mua các linh kiện thiết bị. Thương vụ này có thể giúp cắt giảm 1 tỉ USD/năm cho mỗi hãng xe, bắt đầu từ năm 2017. GM cũng dự kiến cùng với Peugoet phát triển chiếc ôtô cỡ nhỏ để bán ra các thị trường ngoài châu Âu vào năm 2016. Các hãng xe khác cũng đã từng bước vào những liên minh tương tự nhưng kết quả không được khả quan. Đó là lý do Sergio Marchionne, CEO của Chrysler (Mỹ) và Fiat (Ý) cho rằng thương vụ với Peugoet cũng sẽ không giúp GM cải thiện được tình hình ở châu Âu.

 

Tuy nhiên, Girsky cho rằng, thương vụ không nhằm mục đích giải quyết các vấn đề trước mắt ở châu Âu mà là nhằm tạo ra một mối liên minh sâu rộng hơn để có thể giúp GM cắt giảm chi phí và lấp được khoảng trống về sản phẩm và công nghệ.

 

Tháng 3 vừa qua, Girsky đã nói chuyện với các phóng viên tại cuộc triển lãm ôtô Geneva về kế hoạch vực dậy bộ phận châu Âu. Ông đã đối mặt với một loạt những câu hỏi hóc búa. Khác với thường ngày, Girsky trở nên im lặng. Có lẽ Girsky cũng cảm thấy cơ hội thành công đối với Opel là rất mỏng manh. 

 

Theo Ngô Ngọc Châu

     NCĐT/WSJ và Fortune