Bài cuối:  Những người mở lối tiên phong

Một buổi thực tập của sinh viên Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM. Đây là một trong những trường có nhiều hợp đồng hợp tác đào tạo với các doanh nghiệp trong thời gian qua - Ảnh: Như Hùng

TT - Không chấp nhận ngồi kêu ca, chờ đợi mãi, một số trường đã chủ động bắt tay với doanh nghiệp, quyết tâm thực hiện bằng được mục tiêu đào tạo đáp ứng nhu cầu xã hội.

>> Bài 1: Tiếng “kêu” từ doanh nghiệp

Một trong những trường đi đầu trong việc liên kết với doanh nghiệp là Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TP.HCM. PGS-TS Thái Bá Cần, hiệu trưởng nhà trường, nhìn nhận: "Trong những năm gần đây, hoạt động gắn kết trong đào tạo giữa nhà trường với doanh nghiệp của chúng tôi là khá tốt". Minh chứng mới nhất cho đánh giá này là hợp đồng vừa được ông ký với đại diện Công ty Phú Ninh thuộc Tập đoàn Hồng Hải - Foxconn. Theo đó, chỉ tính riêng trong năm 2007, tập đoàn này đầu tư đến 300.000 USD để mua sắm trang thiết bị cho phòng thực tập, phòng thí nghiệm của trường.

Tập đoàn còn cung cấp 34.000 USD để cấp học bổng và trả học phí cho 80 sinh viên năm thứ tư của các ngành điện, điện tử, tự động hóa cơ điện tử và công nghệ thông tin, đồng thời tạo điều kiện để sinh viên đến thực tập tại các cơ sở của tập đoàn. Đáp lại, Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật phải đảm nhận việc tạo nguồn nhân lực với kiến thức và trình độ phù hợp nhu cầu công việc của tập đoàn.

Hợp đồng cho tương lai

Trường ĐH Giao thông vận tải TP.HCM cũng đã khởi động một hợp đồng với Tập đoàn SCT của Hà Lan. Tập đoàn này là một tổ hợp chiến lược toàn cầu hoạt động trong lĩnh vực vận tải, vận chuyển, khai thác cảng biển... gần gũi với các ngành đào tạo của trường. Khai thác thế mạnh đó, Trường ĐH Giao thông vận tải TP.HCM thỏa thuận bản hợp đồng với nhiều điều khoản phục vụ trực tiếp cho đào tạo. Trước hết, tập đoàn sẽ cung cấp và mở rộng chương trình học bổng cho tất cả sinh viên của trường. Tiếp đó là các bước nâng cao năng lực đào tạo hàng hải, bồi dưỡng tiếng Anh chuyên ngành hàng hải và thực hành chuyên môn. Tập đoàn cũng cam kết tạo cơ hội cho tất cả sinh viên được làm việc và đào tạo trở thành sĩ quan hàng hải có chuyên môn cao trên các đội tàu của châu Âu.

Trong khi đó, Trường ĐH Ngân hàng TP.HCM đã ngồi lại với Ngân hàng Ngoại thương VN - chi nhánh TP.HCM cho ra đời một bản hợp đồng có lợi cho cả hai bên. Theo đó, Trường ĐH Ngân hàng TP.HCM có trách nhiệm đào tạo cho Ngân hàng Ngoại thương VN - chi nhánh TP.HCM nhân lực theo các trình độ và số lượng mà ngân hàng yêu cầu; cung cấp các sản phẩm nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ cho ngân hàng. Ngược lại Ngân hàng Ngoại thương - chi nhánh TP.HCM có trách nhiệm hỗ trợ trang thiết bị dạy học, phòng lab cho trường, đồng thời cung cấp cơ sở để sinh viên thực tập, bồi dưỡng giáo viên; tham gia hoàn chỉnh chương trình đào tạo, tài liệu học tập... Ngoài ra, trường ĐH này còn có một bản thỏa thuận khác với Ngân hàng Thương mại cổ phần Sài Gòn. Nhờ vậy, Ngân hàng Thương mại cổ phần Sài Gòn mới cam kết nhận sinh viên tốt nghiệp do trường giới thiệu vào làm việc, tài trợ học bổng cho sinh viên xuất sắc, tài trợ kinh phí cho các đề tài nghiên cứu khoa học, cho sinh viên vay tiền trả học phí.

Tuy nhiên, nói đến trường có hợp đồng đào tạo cụ thể phải kể đến Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM. Chỉ trong năm học 2007-2008, ông Tạ Xuân Tề, hiệu trưởng nhà trường, đã ký không dưới năm hợp đồng đào tạo với các tập đoàn, công ty lớn. Điển hình là hợp đồng với Tập đoàn dệt may VN. Với hợp đồng này, Tập đoàn Dệt may sẽ cùng Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM xây dựng, hoàn thiện chương trình đào tạo, xây dựng tiêu chuẩn chất lượng đào tạo ở các trình độ. Trong năm 2008, trường phải đào tạo để cung cấp 975 công nhân, 1.610 học sinh, sinh viên trung cấp, cao đẳng và 595 kỹ sư. Năm 2009, số lượng công nhân tăng lên 1.080, trung cấp, cao đẳng là 1.750 và phải có 870 kỹ sư. Và đến năm 2010, trường phải cung cấp đến 1.270 công nhân, 2.005 lao động trình độ trung cấp, cao đẳng và 1.530 kỹ sư ĐH.

Riêng hợp đồng với Tổng công ty điện tử và tin học VN, số lượng lao động theo đơn đặt hàng có ít hơn nhưng cũng tăng dần theo từng năm. Bên cạnh đó, trường còn ký hợp đồng đào tạo nhân lực cho Công ty dịch vụ hàng hải và du lịch Sài Gòn, Công ty CP Cơ khí và xây lắp công nghiệp... Ở hầu hết các hợp đồng, trường đều được đối tác hỗ trợ giảng viên thực hành, trang thiết bị dạy học, phòng thí nghiệm, thực hành liên quan đến ngành đào tạo theo đơn đặt hàng. Sinh viên được đến cơ sở thực tập, chế thử mẫu.

Nhà nước cùng vào cuộc

Không chỉ có trường và doanh nghiệp, ngay cả một số đơn vị nhà nước, địa phương cũng đã vào cuộc ở cả vị trí người đặt hàng lẫn người thực hiện. Điển hình là thỏa thuận giữa Bộ GD-ĐT với Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn VN (NHNN & PTNN) ngân hàng có mạng lưới rộng khắp, tương ứng với nhu cầu nhân lực rất lớn.

Theo thỏa thuận, NHNN & PTNNVN sẽ cung cấp các thông tin và đặt hàng về nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, xem xét cấp học bổng cho một số sinh viên ở các trường ĐH trong nước có kết quả học tập xuất sắc để tạo nguồn nhân lực cho ngân hàng. Phía Bộ GD-ĐT phải có trách nhiệm tư vấn và hỗ trợ trong việc xây dựng và phát triển Trường ĐH Ngân hàng nông nghiệp, thực hiện kế hoạch chuẩn bị đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý, cán bộ nghiên cứu cho trường.

Ở cấp địa phương, Ban tổ chức Thành ủy TP.HCM  đã đặt hàng cho Trường ĐH Kiến trúc TP.HCM tổ chức đào tạo các lớp ĐH và sau ĐH các ngành qui hoạch, kiến trúc, xây dựng và kỹ thuật hạ tầng đô thị. Kinh phí đào tạo do Ban tổ chức Thành ủy hỗ trợ cùng với việc phối hợp quản lý lớp. UBND tỉnh Tây Ninh cũng đã chủ động đặt hàng cho Trường ĐH Luật TP.HCM đào tạo 120 cử nhân luật theo hình thức không chính qui và 50 thạc sĩ luật theo hình thức không tập trung.

TS Nguyễn Thuấn, phó hiệu trưởng Trường ĐH Mở TP.HCM, cho biết trường cũng vừa ký thỏa thuận với UBND huyện Ninh Hòa (Khánh Hòa) để đào tạo nhân lực ĐH, CĐ và trung cấp trong các ngành nghề: kế toán, xây dựng, tài chính ngân hàng, quản trị kinh doanh và tin học. Cụ thể, trong năm 2008, trường phải đào tạo 580 sinh viên bậc ĐH, năm 2009 số lượng này là 1.000 sinh viên cộng với 500 học sinh, sinh viên bậc trung cấp, CĐ. Chương trình đào tạo do hai bên cùng xây dựng và đánh giá. Phía UBND sẽ cung cấp số lượng cần đào tạo và tạo điều kiện hỗ trợ giảng viên, cơ sở giảng dạy cho trường.

HÙNG THUẬT