English version
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

 

 


 

 

 Tin Chuyên Ngành
Đóng
 
Trí tuệ Việt Nam: nhìn tới tương lai
 

 

(TBKTSG Xuân) - Năm 2016 xuất hiện những dấu hiệu cho thấy xu thế toàn cầu hóa có chiều hướng đảo ngược và thế giới phẳng của Thomas Friedman đang trở nên gồ ghề.

Thắng lợi của chủ nghĩa quốc gia tại Nga mang đến cho Vladimir Putin vị thế người quyền lực nhất thế giới, nhưng đồng thời cũng tạo ra hàng rào cấm vận kinh tế giữa Nga và châu Âu. Sự kiện Brexit, rồi sự thất bại của Mario Renzi trong cuộc trưng cầu dân ý tại Ý và ưu thế đang lên của lực lượng cánh hữu tại Pháp và một số nước Đông Âu đang đe dọa sự thống nhất của châu Âu. Tham vọng bá chủ châu Á của Trung Quốc, được thúc đẩy bởi sự trỗi dậy hung hăng của chủ nghĩa dân tộc, đã thành công trong việc làm suy yếu và phân hóa ASEAN về kinh tế và chính trị bằng chiến thuật liên hoàn.

Trong tình hình đó, thắng lợi bất ngờ trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ của Donald Trump, một người theo chủ nghĩa dân túy hô hào bảo vệ quyền lợi trên hết của Mỹ, đang làm tăng nguy cơ dựng lên những bức tường ngăn chặn làn sóng dân nhập cư và hàng hóa từ các nước ở thế giới thứ ba. Khi tổng thống vừa đắc cử của cường quốc kinh tế số 1 thế giới phải rên la vì thấm đòn toàn cầu hóa, thử hỏi nước nào tự cho là không bị tổn thương?

Donald Trump có thể đã cho thấy một thực tế nghịch lý trong toàn cầu hóa là một quốc gia có nhiều doanh nghiệp thành công không hẳn là quốc gia thành công. Thế giới phẳng của Friedman đang chứng kiến sự mọc lên của các bức tường, mà mỗi quốc gia phải vận dụng mọi nguồn lực và phương sách có thể để tự cứu.

Hệ quả tất yếu của xu thế này là ý thức về quyền lợi và chủ quyền quốc gia dân tộc, vai trò can thiệp của các chính phủ sẽ ngày càng tăng. Người ta nhận thức rằng quốc gia chỉ thành công khi nào các doanh nghiệp của họ gắn kết lợi ích doanh nghiệp với lợi ích chung của nền kinh tế quốc gia, trong đó tạo ra công ăn việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế là những ưu tiên hàng đầu. Doanh nghiệp và nhà nước cần phải “tay trong tay” trong nỗ lực đạt mục tiêu phát triển và bảo vệ chủ quyền. Trách nhiệm của chính phủ nặng nề hơn ở vai trò xây dựng và điều hành chính sách kinh tế vĩ mô, phân phối nguồn lực của quốc gia một cách tiết kiệm và hiệu quả nhất, bằng việc vận dụng tốt nhất trí tuệ toàn dân tộc. Trong bối cảnh đó, con đường đi đến giàu có thịnh vượng của Việt Nam, tạo ra công ăn việc làm có thu nhập cao hơn, với chất lượng cuộc sống tốt hơn dành cho mọi người dân, đồng thời bảo vệ được sự toàn vẹn lãnh thổ, chủ quyền độc lập quốc gia là không hề dễ dàng.

Đây không chỉ là một nỗ lực lâu bền mà còn là một cuộc chiến đấu quyết liệt thể hiện ý chí sắt đá của cả dân tộc. Để đạt mục tiêu cường thịnh và giữ vững độc lập, Việt Nam phải hội đủ hai yếu tố quyết định: đoàn kết dân tộc và trọng dụng nhân tài.

Đoàn kết dân tộc là kết nối sức mạnh của toàn thể cộng đồng dân tộc, biến nó thành nguồn năng lượng, nguồn động lực mạnh mẽ vô song cho phát triển. Đoàn kết dân tộc không chỉ có được bằng sự khơi dậy lòng yêu nước, lòng tự hào dân tộc hướng về mục tiêu chung là xây dựng một nước Việt Nam độc lập và cường thịnh mà còn phải mở ra cánh cửa hòa giải hòa hợp cho những cách nhìn mới, những cách tiếp cận mới, tôn trọng sự khác biệt, sự tự do tư duy, hướng đến một xã hội dân chủ, cởi mở và pháp trị.

Có quốc sách trọng dụng nhân tài đúng đắn, số lượng nhân tài sẽ xuất hiện và tham gia vào việc nước ngày càng nhiều hơn. Đội ngũ tài năng không chỉ bao gồm tinh hoa được đào tạo từ hệ thống giáo dục quốc gia mà còn là những thanh niên ưu tú được đào tạo từ những ngôi trường tốt nhất trên thế giới và quay về nước làm việc. Một chính phủ trọng dụng nhân tài sẽ làm được điều không thể từ trước đến nay, đó là đảo ngược tiến trình chảy máu chất xám.

Đào tạo nhân tài trong nước không phải chỉ muốn là được. Hội nhập kinh tế đòi hỏi tuân thủ luật chơi của thị trường, hội nhập tri thức cũng yêu cầu chúng ta nâng chuẩn mực giáo dục ngang tầm cao nhất của thế giới. Bệnh hình thức, bệnh sao chép phải được loại trừ khỏi hệ thống giáo dục bằng những nỗ lực không ngừng nghỉ. Giáo dục đại học phải lấy con người làm gốc, và phải tạo ra cá tính đặc sắc, sáng tạo, khác biệt, chứ không phải nhân ra nhiều bản sao. Tôn trọng tự do tư duy, chấp nhận và khuyến khích phản biện là điều kiện cần thiết để năng lực trí tuệ dân tộc phát triển.

Nhưng xã hội còn phải thực sự tạo ra cơ hội đồng đều cho mọi tài năng trong nỗ lực thăng tiến cá nhân. Chủ trương khuyến khích thanh niên khởi nghiệp chỉ thành công khi không có sự phân biệt đối xử giữa quốc doanh và tư doanh. Cơ chế tuyển dụng và thăng tiến trong bộ máy nhà nước phải thực sự dựa vào năng lực và đạo đức cá nhân, không dựa vào chủ nghĩa lý lịch hay một quy trình rối rắm nhất thân nhì thế...

Tình hình mới đặt ra những bài toán mới, những giải pháp mới mà tính khả thi tùy thuộc hoàn toàn vào khả năng huy động tập trung năng lực trí tuệ của toàn thể cộng đồng dân tộc Việt. Trên hết mọi điều, đó sẽ là yếu tố cốt tử đảm bảo việc đạt được một vị thế xứng đáng cho Việt Nam sánh vai với các quốc gia phát triển khác.

Như Nguyễn Trãi đã từng khẳng định: “Dẫu mạnh yếu có lúc khác nhau, song hào kiệt đời nào cũng có”, trí tuệ Việt Nam ngày nay có đủ tiềm lực làm cho quốc gia cường thịnh. Một sự cường thịnh không chỉ dựa trên độ lớn, độ tăng trưởng của tổng sản phẩm trong nước, của thu nhập bình quân đầu người, của những thụ hưởng vật chất như cơm ăn áo mặc. Đó còn là một sự cường thịnh có văn hóa, văn minh và đạo đức, giữ gìn được bản sắc dân tộc trong khi sẵn sàng tiếp thu cái mới, trên nền tảng một xã hội dân chủ và cởi mở, tôn trọng sự khác biệt, trong đó mỗi công dân đều có cơ hội ngang nhau để thăng tiến và phát huy năng lực của mình, được tự do tuyệt đối trong mặc khải của chính mình về bản thân, về xã hội, về thế giới và vũ trụ. Những điều đó sẽ tiếp tục mở toang dòng thác mạnh mẽ của trí tuệ Việt Nam, yếu tố quyết định cho sự trường tồn vĩnh cửu của quốc gia dân tộc Việt, dù thế giới có đổi thay như thế nào.

Nguồn: thesaigontimes

 

 

 

 

 

 

 

 



  Login Copyright © 2000 VietnamMarcom. All rights reserved.